Οικονομία
Η εφαρμογή του νέου μοντέλου «Πληρώνω όσο πετάω» αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο υπολογισμού των δημοτικών τελών, συνδέοντας τη χρέωση με την ποσότητα απορριμμάτων που παράγουν οι επιχειρήσεις.
Η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) εργάζεται για την ολοκλήρωση ενός οδηγού εφαρμογής του μοντέλου «Πληρώνω όσο πετάω», ο οποίος αναμένεται να είναι έτοιμος έως το τέλος Νοεμβρίου. Το νέο σύστημα θα συνδέει τη χρέωση των επιχειρήσεων με την ποσότητα απορριμμάτων που παράγουν και τον τρόπο συλλογής τους, είτε μέσω κάδων που αδειάζουν συγκεκριμένες φορές, είτε μέσω σακούλας ή έξυπνου σημείου απόρριψης.
Σύμφωνα με οικονομική μελέτη της ΕΠΤΑ για μεγάλο αστικό δήμο, η αποκομιδή ενός κάδου σύμμεικτων απορριμμάτων 240 λίτρων εκτιμάται περίπου στα 8 ευρώ. Αυτό το ποσό δεν είναι ενιαίο, αλλά δείχνει πώς μπορεί να μεταφραστεί η ποσότητα των απορριμμάτων σε χρέωση. Αν μια επιχείρηση χρειάζεται συχνότερο άδειασμα του κάδου της, το μεταβλητό μέρος του λογαριασμού της θα αυξάνεται.
Η ΡΑΑΕΥ προετοιμάζει τον οδηγό εφαρμογής, ενώ το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) σχεδιάζει θεσμικές παρεμβάσεις, εστιάζοντας στους μεγάλους παραγωγούς απορριμμάτων, όπως οι επιχειρήσεις του κλάδου HORECA. Ξενοδοχεία και εστιατόρια θεωρούνται οι πρώτοι στόχοι εφαρμογής, καθώς παράγουν μεγάλες ποσότητες αποβλήτων και μπορούν να οργανώσουν τη χωριστή συλλογή τους.
Η διαδικασία θα ξεκινά με απογραφή των επιχειρήσεων που παράγουν πολλά απορρίμματα. Ο δήμος θα εξετάσει τον τύπο των απορριμμάτων, τον διαθέσιμο χώρο για κάδους και τη συχνότητα αποκομιδής. Μετά την απογραφή, το δημοτικό συμβούλιο θα αποφασίσει ποιες επιχειρήσεις θα ενταχθούν στο νέο σύστημα και με ποιο τρόπο.
Η υποχρέωση εφαρμογής του μοντέλου έχει ήδη θεσπιστεί με τον νόμο 4819/2021. Από την 1η Ιανουαρίου 2023, οι δήμοι με πληθυσμό άνω των 10.000 κατοίκων υποχρεούνται να εφαρμόζουν το σύστημα για βιομηχανικά απόβλητα και κύρια ξενοδοχειακά καταλύματα άνω των 100 κλινών. Για επιχειρήσεις μαζικής εστίασης σε δήμους άνω των 20.000 κατοίκων, η εφαρμογή προβλέπεται εφόσον υπάρχει μονάδα επεξεργασίας βιοαποβλήτων.
Το νέο μοντέλο θα περιλαμβάνει σταθερό και μεταβλητό μέρος στον λογαριασμό των δημοτικών τελών. Το σταθερό μέρος θα καλύπτει τη βασική υπηρεσία του δήμου, ενώ το μεταβλητό θα συνδέεται με τη χρήση, όπως πόσες φορές αδειάζει ο κάδος ή πόσες σακούλες χρησιμοποιεί η επιχείρηση. Αρχικά, το σταθερό μέρος μπορεί να αντιστοιχεί στο 60%-70% των σημερινών τελών, αλλά αυτό θα διαφέρει ανά δήμο.
Τα σύμμεικτα απορρίμματα, δηλαδή όσα δεν έχουν διαχωριστεί για ανακύκλωση ή βιολογική επεξεργασία, αναμένεται να έχουν την υψηλότερη χρέωση. Αντίθετα, τα βιοαπόβλητα μπορεί να χρεώνονται λιγότερο ή και καθόλου στην αρχή, ενώ τα ανακυκλώσιμα θα έχουν πολύ μικρή ή μηδενική επιβάρυνση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι δήμοι μπορεί να χρεώνουν και τα βιοαπόβλητα, ειδικά αν πρόκειται για επιχειρήσεις που παράγουν μεγάλες ποσότητες.
Η ανταμοιβή για τη χωριστή συλλογή μπορεί να περιλαμβάνει εκπτώσεις στα δημοτικά τέλη. Ο δήμος θα επιστρέφει δημοτικά τέλη σε επιχειρήσεις που οργανώνονται και κάνουν χωριστή διαλογή. Ο δήμος θα μπορεί να τοποθετεί αποκλειστικούς κάδους και να προγραμματίζει τις αποκομιδές ανάλογα με τις ανάγκες των επιχειρήσεων.
