Πολιτική
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει νέες δικλίδες για την ένταξη κρατών-μελών, με στόχο την προστασία των ευρωπαϊκών αξιών και τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας της Ένωσης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μια νέα δέσμη προτάσεων για την ενίσχυση των κανόνων που διέπουν την ένταξη νέων κρατών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η πρωτοβουλία, με τίτλο «Προετοιμασία της ΕΕ για μια ευρύτερη Ένωση», αποσκοπεί στην αποτροπή φαινομένων δημοκρατικής οπισθοδρόμησης και στην εξασφάλιση ότι η προσχώρηση νέων μελών δεν θα υπονομεύσει την ικανότητα της Ένωσης να λαμβάνει αποφάσεις.
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι η διεύρυνση της ΕΕ αποτελεί γεωπολιτική επιταγή και τόνισε την ανάγκη για μια μεγαλύτερη Ένωση που θα παραμείνει αποτελεσματική και προσηλωμένη στις κοινές αξίες. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η ΕΕ μπορεί να υποδεχθεί νέα μέλη χωρίς αναθεώρηση των υφιστάμενων Συνθηκών, αλλά απαιτούνται προσαρμογές στον τρόπο λήψης αποφάσεων και ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας.
Σύμφωνα με τις προτάσεις, οι μελλοντικές συνθήκες προσχώρησης θα περιλαμβάνουν αυστηρότερες εγγυήσεις για την τήρηση των δεσμεύσεων που αναλαμβάνουν οι υποψήφιες χώρες. Οι τομεακές δικλίδες, που αφορούν την οικονομία, τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις, θα μπορούν να ενεργοποιούνται για έως και 15 χρόνια μετά την ένταξη. Σε περιπτώσεις σοβαρών παραβιάσεων των θεμελιωδών αξιών της ΕΕ, όπως το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα, η Επιτροπή προτείνει την αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου και τον περιορισμό της χρηματοδότησης.
Η αρμόδια Επίτροπος Διεύρυνσης, Μάρτα Κος, επισήμανε ότι η αξιολόγηση της Επιτροπής δείχνει ότι η ΕΕ μπορεί να υποδεχθεί περισσότερα κράτη-μέλη, αλλά υπάρχουν προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Η εμπειρία από την Ουγγαρία, όπου η κυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν έχει χρησιμοποιήσει το δικαίωμα βέτο για να καθυστερήσει ευρωπαϊκές αποφάσεις, αποτέλεσε κίνητρο για την εισαγωγή αυστηρότερων κανόνων.
Η Επιτροπή προτείνει επίσης την ευρύτερη χρήση της ειδικής πλειοψηφίας αντί της ομοφωνίας σε τομείς όπως οι κυρώσεις και η φορολογική πολιτική, προκειμένου να αποφεύγονται καθυστερήσεις λόγω της στάσης ενός μόνο κράτους-μέλους. Επιπλέον, οι υποψήφιες χώρες θα μπορούν να συμμετέχουν σταδιακά σε επιλεγμένες ευρωπαϊκές πολιτικές πριν από την πλήρη ένταξή τους.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην Ουκρανία, για την οποία προτείνονται ειδικές μεταβατικές ρυθμίσεις για την ενσωμάτωσή της στην ΕΕ, ιδίως στον αγροτικό τομέα. Οι ρυθμίσεις αυτές θα περιορίζουν τη χρηματοδότηση και την πρόσβαση ευαίσθητων προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά, ενώ θα υποστηρίξουν την Ουκρανία στην αποκατάσταση της πρόσβασής της στις παραδοσιακές αγορές τρίτων χωρών.
Οι προτάσεις της Κομισιόν θα συζητηθούν και θα πρέπει να εγκριθούν από τις 27 χώρες της Ένωσης, προτού εφαρμοστούν.
