Κοινωνία
Από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026, το νέο κληρονομικό δίκαιο στην Ελλάδα επιφέρει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης των κληρονομιών και των χρεών των εκλιπόντων, με στόχο την προστασία των κληρονόμων.
Σημαντικές αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο έχουν τεθεί σε εφαρμογή στην Ελλάδα, επηρεάζοντας τον τρόπο που διαχειρίζονται οι κληρονομιές και τα χρέη των αποβιωσάντων. Ο νέος κώδικας, που ισχύει από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026, αφορά μόνο τους θανάτους που συμβαίνουν μετά την ημερομηνία αυτή, ενώ οι κληρονόμοι των αποβιωσάντων πριν από αυτήν θα εξακολουθούν να υπόκεινται στο προηγούμενο καθεστώς.
Μία από τις πιο σημαντικές αλλαγές αφορά την ευθύνη των κληρονόμων για τα χρέη του εκλιπόντος. Σύμφωνα με τον νέο νόμο, οι κληρονόμοι δεν θα είναι υποχρεωμένοι να καλύπτουν τα χρέη του αποβιώσαντος από την προσωπική τους περιουσία. Η ευθύνη τους περιορίζεται στα περιουσιακά στοιχεία που περιλαμβάνονται στην κληρονομιά. Αυτό σημαίνει ότι οι δανειστές δεν θα μπορούν να διεκδικήσουν περιουσιακά στοιχεία του κληρονόμου, όπως το σπίτι ή τις καταθέσεις του, για χρέη του εκλιπόντος.
Επιπλέον, εισάγεται ο θεσμός των «κληρονομικών συμβάσεων», που επιτρέπει στους ιδιοκτήτες να συμφωνούν εκ των προτέρων με τους κληρονόμους τους για την κατανομή της περιουσίας τους. Αυτές οι συμβάσεις μπορούν να περιλαμβάνουν ειδικές ρυθμίσεις και είναι ιδιαίτερα χρήσιμες σε οικογένειες με παιδιά από διαφορετικούς γάμους ή προηγούμενες σχέσεις. Η ρύθμιση αυτή διευκολύνει τη διαδοχή σε οικογενειακές επιχειρήσεις και την κληρονομιά ακινήτων, μειώνοντας τις πιθανές συγκρούσεις μεταξύ των κληρονόμων.
Μια άλλη σημαντική αλλαγή αφορά τη νόμιμη μοίρα, δηλαδή το ελάχιστο ποσοστό που δικαιούνται οι στενότεροι συγγενείς του θανόντος. Με τον νέο κώδικα, η νόμιμη μοίρα μετατρέπεται σε χρηματική απαίτηση, ίση με το μισό της μερίδας που θα ελάμβανε ο δικαιούχος αν δεν υπήρχε διαθήκη. Αυτό σημαίνει ότι οι νόμιμοι μεριδούχοι, όπως τα παιδιά, οι γονείς και ο επιζών σύζυγος, δεν αποκτούν αυτόματα ποσοστό σε συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία, αλλά έχουν το δικαίωμα να απαιτήσουν το αντίστοιχο χρηματικό ποσό από τους υπόλοιπους κληρονόμους.
Οι αλλαγές αυτές αναμένονται να διευκολύνουν τη διαδικασία κληρονομίας και να προσφέρουν μεγαλύτερη προστασία στους κληρονόμους, αποφεύγοντας τις οικονομικές επιβαρύνσεις που προκύπτουν από τα χρέη του εκλιπόντος. Ο καθηγητής Αντώνης Καραμπατζός, από τη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, τόνισε ότι οι νέες ρυθμίσεις επιλύουν σοβαρά προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι κληρονόμοι στο παρελθόν.
