Αυξανόμενη πίεση για χαμηλές συντάξεις στην Ελλάδα

Η κατάσταση των συνταξιούχων στην Ελλάδα επιδεινώνεται, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες παραμένουν εγκλωβισμένοι σε χαμηλές συντάξεις, παρά τις υψηλές δαπάνες του ασφαλιστικού συστήματος.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του συστήματος «Ηλιος», η μέση κύρια σύνταξη στην Ελλάδα ανέρχεται σε 869,17 ευρώ μεικτά, ή 817 ευρώ καθαρά, για 2.542.740 συνταξιούχους. Περισσότεροι από τους μισούς συνταξιούχους, συγκεκριμένα 1.364.068 ή το 53,6%, λαμβάνουν έως 1.000 ευρώ μεικτά, ενώ 883.115 συνταξιούχοι, δηλαδή το 34,7% του συνόλου, περιορίζονται σε έως 700 ευρώ μεικτά. Ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι σχεδόν ένας στους έξι συνταξιούχους λαμβάνει μηνιαίες αποδοχές που δεν ξεπερνούν τα 500 ευρώ μεικτά.

Η κατάσταση αυτή προκύπτει από τη μαζική έξοδο από την αγορά εργασίας και την επιλογή των χαμηλών ασφαλιστικών εισφορών από πολλούς επαγγελματίες. Ειδικότερα, το 67% των 1.446.179 ασφαλισμένων που καταβάλλουν εισφορές για κύρια σύνταξη επιλέγει την πρώτη ασφαλιστική κατηγορία, με το ποσοστό να φτάνει το 84% στους αγρότες. Αυτή η επιλογή, αν και περιορίζει την τρέχουσα οικονομική επιβάρυνση, συνεπάγεται χαμηλότερες συντάξιμες αποδοχές και, κατά συνέπεια, μικρότερη ανταποδοτική σύνταξη.

Η πίεση για συνταξιοδότηση παραμένει ισχυρή, καθώς οι αιτήσεις συνταξιοδότησης αναμένονται να κλείσουν στο τέλος του 2026 σε επίπεδα-ρεκόρ. Στο εννεάμηνο του 2026, οι αιτήσεις ξεπέρασαν τις 163.000, ενώ το 2025 είχαν υποβληθεί 199.450. Ο φόβος πιθανών μελλοντικών αλλαγών στα όρια ηλικίας και η δυνατότητα συνέχισης της εργασίας με ευνοϊκότερους όρους ενισχύουν την τάση αυτή.

Η μέση επικουρική σύνταξη ανέρχεται μόλις σε 196,08 ευρώ μεικτά, ενώ το μέσο μέρισμα φθάνει στα 116,50 ευρώ. Η διαφορά με τις συντάξεις άλλων ευρωπαϊκών χωρών είναι σημαντική, καθώς το μέσο ετήσιο ακαθάριστο εισόδημα από συντάξεις γήρατος στην Ελλάδα ανήλθε σε 12.854 ευρώ, έναντι 17.321 ευρώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καταδεικνύοντας τη διαρθρωτική υστέρηση του ελληνικού συνταξιοδοτικού συστήματος.

Αναμένονται αυξήσεις στις συντάξεις της τάξης του 2,8% για το 2027, ενώ το μόνιμο επίδομα των 400 ευρώ για όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών θα καταβληθεί στο τέλος του επόμενου μήνα. Ωστόσο, οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες, καθώς οι αυξήσεις στις εισφορές των μη μισθωτών αναμένονται να κυμανθούν από 3,5% έως 4,5%.